Telli dümen kopmadan önce hemen her zaman uyarı verir: boşluk artar, direksiyon sertleşir, telde kıymık çıkar. Yılda bir kez sistemi baştan sona izleyin ve imdat yekesini gerçekten deneyin.
1Önce hangi sistemde olduğunuzu belirleyin. Yelkenlilerde çoğunlukla direksiyon kutusundan zincir ve çelik telle dümen kadranına giden sistem, dıştan takma ve küçük motorlu teknelerde ise tek parça itme-çekme telli (push-pull) sistem bulunur. İkisinin kontrol noktaları farklıdır.
2Direksiyonu kilitten kilide çevirin. Hareket baştan sona akıcı olmalı. Sertleşen noktalar, tıkırtı, ses ve en önemlisi dümen hiç kıpırdamadan direksiyonu çevirebildiğiniz boşluk, hep arıza habercisidir.
3Kadranlı sistemde hattı baştan sona izleyin: telin makaralardan düzgün geçtiğini, makaraların serbest döndüğünü ve hizalı olduğunu, telin makara yanağına sürtmediğini ve zincirin dişliden atlamadığını kontrol edin.
4Teli çıplak elle yoklamayın. Kalın bir bezi ya da eldivenli elinizi tel boyunca gezdirin; bez takılıyorsa telde kopmuş tel kılı vardır. Tek bir kopuk kıl bile telin komple değişmesi gerektiği anlamına gelir — kopan tel, direksiyonu bir anda boşa alır.
5Tel gerginliğini kontrol edin. Doğru gerginlikteki tel elle bastırıldığında bir miktar esner ama sarkmaz. Kesin değer sistemin kendi kılavuzunda yazar; gözünüze göre germeyin, aşırı gergin tel makaraları ve yatakları hızla yer.
6Kadranın dümen milindeki bağlantısını kontrol edin: kama, cıvata ve sıkma somunları tam sıkılı olmalı, kadran mil üzerinde dönmemelidir. Dümen limit takozlarının kadranın kendisine değil, üreticinin belirttiği yere çarptığını doğrulayın.
7İtme-çekme telli sistemlerde telin motor tarafındaki pistonunu tam dışarı çıkarıp temizleyin ve üreticinin önerdiği gresi sürün. Tel kılıfının içine gelişigüzel yağ ya da sprey sıkmayın; bazı üreticiler bunu açıkça yasaklar, çünkü iç yağlama kendi içindedir.
8Direksiyon sertleşmişse yağlayarak idare etmeye çalışmayın. Sertleşen itme-çekme teli içeriden paslanmıştır ve genellikle en kötü anda — tam yol giderken — kilitlenir. Böyle bir tel komple değiştirilir.
Gereken aletler
Fener · Kalın bez ve iş eldiveni · Anahtar ve alyan takımı · Üreticinin önerdiği gres · Yedek gupilya ve pim · Ayna (dar yerler için)
Tüm bağlantı noktalarında pimleri, gupilyaları ve emniyet segmanlarını kontrol edin. Eksik bir gupilya, pimin zamanla yerinden çıkması ve bağlantının kopması demektir.
10İmdat yekesini yerinden çıkarıp dümen miline gerçekten takın ve tekneyi onunla çevirmeyi deneyin. Çoğu teknede yeke ya bulunamaz, ya yuvasına oturmaz, ya da kokpit masası yüzünden dönmez; bunu fırtınada değil, şimdi öğrenin. Yekenin yerini tüm mürettebata gösterin.
11Kontrolü bitirince direksiyonu bir kez daha kilitten kilide çevirin, boşluğu ve sesi başlangıçtakiyle karşılaştırın ve sonucu tarihle birlikte bakım defterine yazın.
