Alternatörün gerçekten şarj edip etmediği panel göstergesinden değil, akü kutup başlarına tutulan multimetreden anlaşılır. Motor çalışırken 12 V sistemde akü uçlarında 13,8–14,4 V görmelisiniz; 24 V sistemde bu değerler ikiye katlanır. Sezon başında ve aküler zayıflamaya başladığında ölçün.
1Ölçümün bir kısmını motor çalışırken yapacaksınız. Kayış ve kasnaklar döner; bol giysi, saç, kolye ve prob kablolarını uzak tutun, alternatörün gövdesi de çalışırken elle tutulamayacak kadar ısınır.
2Motor çalışırken akü şalterini kapatmayın ve akü kablosunu sökmeyin. Yük aniden kalkınca oluşan gerilim sıçraması alternatörün diyotlarını ve tekne elektroniğini yakar.
3Alternatörün B+ ucu her şey kapalıyken bile aküye doğrudan bağlıdır. Anahtarı bu uçla gövde arasına değdirmek göz kamaştıran bir ark, eriyen anahtar ve patlayabilecek bir akü demektir; B+ ucunda çalışacaksanız önce akünün eksi kablosunu sökün.
4Kontağı açın ama motoru çalıştırmayın: paneldeki şarj ikaz lambası yanmalıdır. Lamba hiç yanmıyorsa ampulü kontrol edin; birçok alternatör bu lamba üzerinden uyarıldığı için yanmış bir ampul alternatörün hiç şarj etmemesine yol açar.
5Motoru çalıştırmadan, dinlenmiş akünün uçlarında multimetreyle gerilimi ölçün ve not edin; yaklaşık 12,6–12,7 V dolu bir akü demektir.
6Motoru çalıştırın ve birkaç dakika sonra aynı noktadan tekrar ölçün. 12 V sistemde 13,8–14,4 V normaldir; 13,2 V'un altı alternatörün şarj etmediğini, 15 V'un üstü regülatörün bozulduğunu gösterir.
Gereken aletler
Multimetre · Fener · Anahtar takımı · Kontak temizleme spreyi · Eldiven · Kutup başı koruyucu sprey
715 V'un üstünde bir değer okursanız motoru durdurun. Aşırı şarj aküleri kaynatır, patlayıcı hidrojen açığa çıkarır ve 12 V cihazlarını bozar; regülatör arızası bulunana kadar motoru çalıştırmayın.
8Gerilim düşümünü ölçün: motor şarj ederken multimetrenin problarını alternatörün B+ ucu ile akünün artı kutbu arasına koyun. Aradaki fark 0,5 V'tan fazlaysa sorun kabloda, pabuçta ya da akü şalterindedir; alternatör suçsuz olabilir.
9Kayışa bakın. Islık sesi, siyah kayış tozu ve yalnız yüksek devirde şarj etmek, kayan bir kayışın klasik belirtileridir; kayış rehberindeki gerginlik ve aşınma kontrolünü yapın.
10Kutup başlarını, alternatörün B+ ve gövde bağlantılarını ve motor şasi kablosunu kontrol edin. Yeşil oksit ve gevşek somun, arızalı sanılan alternatörlerin büyük kısmının gerçek sebebidir.
11Uğultu ya da metalik ses rulmanın, yanık kokusu sargı veya diyot arızasının işaretidir. Kömür, regülatör ve diyot değişimi alternatör atölyesinin işidir; sökmeden önce kablo sırasını ve kutupları fotoğraflayın.
12Standart bir alternatör boşalmış bir servis akü grubunu tam dolduramaz; iç regülatör erken kısar ve alternatör saatlerce tam yükte çalışmaya da dayanmaz. Demirde uzun kalıyorsanız harici akıllı regülatör ya da DC-DC şarj cihazı doğru çözümdür.
