Şaft salmastrası su hattının altındadır: klasik salmastra şaft dönerken yavaş yavaş damlamalı, damlasız (dripless) tip ise hiç damlamamalıdır. Aşırı sıkılan salmastra hem kaytanı hem şaftı yer; ömrünü dolduran bir damlasız körük teknenin batmasına yol açabilir. Bu kontrollerin çoğu tekne karadayken çok daha güvenli yapılır.
1Önce hangi tip salmastranız olduğunu belirleyin: sıkma somunlu klasik salmastra (kaytan dolgulu) mı, yoksa lastik körüklü ve karbon halkalı damlasız tip mi. Bakımları tamamen farklıdır; birinde doğru olan diğerinde yanlıştır.
2Klasik salmastrada şaft dönerken dakikada birkaç damla su gelmelidir; bu su salmastrayı soğutur ve yağlar. Motor dururken damlama kesilmelidir. Motor çalışırken hiç damlamıyorsa salmastra fazla sıkılmıştır.
3Ayar için: kontra somunu gevşetin, sıkma somununu her seferinde çeyrek ağız kadar sıkın, teknede motoru kısa süre çalıştırıp damlamaya ve sıcaklığa bakın, sonra kontra somunu kilitleyin. Salmastra gövdesi yalnızca ılık olmalı, elinizi yakmamalıdır. Yakıyorsa hemen gevşetin: kızan salmastra kaytanı kömürleştirir, şaftı oyar ve sonunda kontrol edilemeyen bir su girişine dönüşür.
4Kaytan (packing) değişimi tekne karadayken yapılır. Suda yapmak zorunda kalırsanız kutu açıldığı anda şaft borusundan sürekli su girer: teknede ikinci bir kişi, çalışır durumda sintine pompası, kova ve tüm yeni malzeme elinizin altında olmadan bu işe başlamayın. Yeni kaytanı takarken eski halkaların hepsini çıkarın ve ek yerlerini şaft çevresinde kaydırarak yerleştirin.
5
Gereken aletler
Anahtar takımı ve büyük ağızlı anahtar · Kaytan çıkarma çengeli (klasik salmastrada) · Fener · Eldiven · Kova ve bez · Kumpas · Gres tabancası (katlanır pervane için)
Damlasız (dripless) salmastrada lastik körüğün yaşı kritiktir. Üreticiler genelde belirli bir süre sonunda (çoğu modelde altı yıl civarı) değiştirilmesini ister. Çatlamış, sertleşmiş, şişmiş ya da yaşı bilinmeyen körük şaft borusunu açık bir deliğe çevirebilir; görünüşte sağlam olsa da süresi dolmuşsa değiştirin.
6Damlasız tiplerde tekne suya indikten sonra sistemin havasını almayı unutmayın: üreticinin tarif ettiği şekilde körüğü sıkıştırıp içeride kalan hava kabarcığını çıkarın. Havalı kalan salmastra karbon halkayı susuz çalıştırır ve kısa sürede yakar. Bu adımın tam olarak nasıl yapıldığı modele göre değişir, kendi kılavuzunuza bakın.
7Salmastraya su besleyen ince hortum varsa kıvrılmadığını, tıkalı olmadığını ve kelepçelerinin sıkı olduğunu kontrol edin. Bu hortum salmastranın soğutma suyunu taşır; tıkanırsa salmastra yanar.
8Şaftı kuyruk yatağının (cutless bearing) olduğu yerden tutup yukarı aşağı oynatın. Hissedilir bir boşluk varsa yatak aşınmıştır ve değişmelidir. Aşınmış yatak titreşim yapar, şaftı salar ve salmastrayı da kısa sürede bozar.
9Pervaneyi ve şaftı gözden geçirin: dolanmış olta misinası, ip ve ağ parçalarını temizleyin, çünkü misina kuyruk yatağını ve salmastrayı kısa sürede bitirir. Palalardaki ezik, çentik, eğilme ve deniz canlısı birikimine bakın; ince bir kabuk tabakası bile hızı ve yakıtı belirgin şekilde etkiler. Eğik ya da çatlak pala balans işidir, pervaneciye verin.
10Şaft ve pervane anodunu kontrol edin; yarısından fazlası erimişse değiştirin. Anodun oturduğu yüzeyi boyamayın, anot doğrudan metale temas etmelidir; ara yüzeye boya ya da gres sürülürse anot hiçbir işe yaramaz.
11Pervane somununu ve kupilyasını (split pin) kontrol edin. Kupilya kırılmış, gevşemiş ya da hiç yoksa mutlaka yenisini takın; bir kez sökülen kupilya tekrar kullanılmaz. Katlanır ve çevrilebilir pervanelerde gresleme aralığı üreticiye göre değişir, kılavuzuna bakın.
12Yelkenle giderken şaftın serbest dönmesi mi yoksa kilitlenmesi mi gerektiği şanzımana göre değişir ve yanlışını yapmak şanzımanı bozar. Bu bilgiyi şanzımanın kılavuzundan alın ya da servise sorun; genel bir kural yoktur.
