Dıştan Takma Motor Bakımı: Servis Aralıkları, Maliyet ve Sık Hatalar

Dıştan takma motorlarda bakım takvimi takvimle değil çalışma saatiyle yürür. "Geçen yıl yaptırmıştım" cümlesi bir şey ifade etmez; 20 saat mi çalıştı, 180 saat mi çalıştı, bunu bilmeniz gerekir.

Temel servis aralıkları

Bu sayılar genel çerçevedir; marka ve model kılavuzundaki değer esastır. Deniz suyunda çalışan bir motorun aralıkları tatlı suya göre daha sıkıdır.

Empeller: en çok ihmal edilen parça

Empeller, soğutma suyunu basan kauçuk kanatlı pompa parçasıdır. Yaşlandıkça sertleşir, kanadı kırılır ve kırılan parça soğutma kanalını tıkar. Sonuç: aşırı ısınma, silindir kafasında conta, kötü durumda motor.

Belirtiler:

• Egzoz çıkışından gelen su demeti zayıflamış ya da kesik kesik.
• Motor normalden sıcak çalışıyor, alarm veriyor.
• Çıkan su ılık yerine sıcak.

Empeller ucuz bir parçadır; değiştirmemenin bedeli büyüktür. Zamanı geldiyse beklemeyin.

Kış bakımı: atlanırsa motor gider

1. Yakıt sistemi. Benzinli motorda depoyu doldurup stabilizatör katın; yarım depo yoğuşma ve su demektir. Karbüratörlü motorda şamandıra hazinesini boşaltın, aksi halde yazın reçineleşmiş yakıtla karşılaşırsınız.
2. Dişli yağı değişimi. Yağı boşaltırken suya bakın: yağ sütlü renkteyse keçe su geçiriyor demektir. Kışın donan su dişli kutusunu çatlatır.
3. Soğutma devresini boşaltın. Motoru dik konumda bekletin ki su tahliye olsun.
4. Silindir içine koruyucu. Bujileri sökün, fogging oil püskürtün, elle birkaç tur çevirin.
5. Akü. Tam şarjlı olarak sökün ve donmayan bir yerde saklayın.
6. Dış yüzey. Tuzu tatlı suyla yıkayın, anotları kontrol edin, hareketli noktalara gres çekin.

Maliyet beklentisi

Fiyat markaya, güce ve bölgeye göre değişir; yine de yapı şu şekildedir:

• 100 saat servisi: parça (yağ, filtre, buji) + işçilik. Parçayı kendiniz alırsanız toplamın önemli kısmını kontrol etmiş olursunuz.
• Empeller değişimi: parça ucuz, işçilik ağırlıklı — dişli kutusunun indirilmesi gerekir.
• Kompresyon ölçümü: ikinci el motor alırken bu ölçümü yaptırmamak, en pahalı tasarruf denemesidir.

İş tek kalem olarak değil, parça ve işçilik ayrı ayrı konuşulmalıdır. Kaç saat çalıştığını bilen tekne sahibi, ustayla pazarlıkta daima daha güçlüdür.

Motor saatini nasıl bilirsiniz

Yeni motorlarda sayaç vardır. Sayaç yoksa ya da bozuksa seyirlerinizi kaydetmek zorundasınız: Naviva uygulaması motor saatini sayaç okuması, el ile girilen süre ve GPS seyri üzerinden birlikte hesaplar; alargada demirde şarj için çalışan makineyi de sayar. Bakım planına "her 100 saatte" yazarsınız, vade yaklaşınca uyarı gelir. Ayrıntı: motor saati takibi.

Sık yapılan hatalar

• Tatlı su ile yıkamamak. Tuz, çalıştığı her gün aşındırır.
• Yanlış yağ. Otomobil yağı deniz motoruna uygun değildir; deniz motorları yüksek devirde sürekli yük altında çalışır.
• Motoru susuz çalıştırmak. Birkaç saniye bile empelleri yakar.
• Anotları boyamak ya da değiştirmemek. Korozyon pervane ve şafta geçer.
• "Çalışıyor, dokunmayalım." Deniz motorunda arıza genellikle önce küçük bir belirti verir; o belirti maliyetin en düşük olduğu andır.

Dıştan takma motor servisi yapan ustalara usta rehberinden ulaşabilir, şehir ve uzmanlığa göre süzebilirsiniz. İkinci el motor arıyorsanız ilanlar burada: satılık tekne motoru.

Sezon açılışı kontrol listesi

Kışlatmadan çıkan motoru suya indirmeden önce şu sırayla ilerleyin:

1. Akü bağlantılarını temizleyip sıkın, voltajı ölçün (dinlenmiş akü 12,6 V civarında olmalı).
2. Yakıt hortumlarını ve puarı çatlak için kontrol edin; eski yakıtı kullanmayın.
3. Dişli yağı seviyesini ve rengini kontrol edin.
4. Anotları ölçün; yarıdan fazlası erimişse değiştirin.
5. Pervaneyi sökün, şafta sarılmış misina varsa temizleyin, şaft keçesine bakın, gres sürüp takın.
6. Motoru kulaklıkla ya da su varilinde çalıştırın; egzozdan su demeti geldiğini görün.
7. Vites ve gaz kumandasının boşluklarını kontrol edin.
8. Çalışma saatini not edin: sezonun sıfır noktası budur.

Kullanım kılavuzu ve kablo şemaları

Bakım aralıkları, tork değerleri, yağ tipleri ve kablo şemaları markaya ve yıla göre değişir; en güvenilir kaynak motorunuzun kendi kılavuzudur. Elinizde yoksa:

• Mercury motorlar için Türkiye distribütörünün doküman sayfası: mercurysport.com/dokuman
• Birçok markanın kullanım ve servis kılavuzları: outboardmanuals.net
• Dıştan takma motor kablo şemaları (marş, şarj, kontak devreleri): outboardmanuals.net/wiring-diagrams
• Deniz motoru ve ekipman kılavuzu arşivi: emanuals.com

Kılavuzdaki değerle bu yazıdaki genel aralık çelişirse kılavuz esastır. Kablo şemasını kullanırken motorun seri numarasına göre doğru yılı seçtiğinizden emin olun; aynı model adıyla farklı yıllarda farklı devreler kullanılmıştır.