Tekne Sigortası: Kasko ve Mali Mesuliyet Neyi Kapsar?

Tekne sigortası, çoğu tekne sahibi için marinanın zorunlu tuttuğu bir evrak olarak hayata girer ve poliçe okunmadan dosyalanır. Oysa denizde bir olay yaşandığında sonucu belirleyen şey, teknenin değeri ya da olayın büyüklüğü değil, poliçenin hangi riski hangi koşullarla kapsadığıdır. İki poliçe aynı prim tutarına sahip olabilir ama birinin kapsamı diğerinin yarısı kadar olabilir. Bu yazıda tekne sigortasının temel yapısını, en çok karıştırılan iki ürünü ve hasar anında yapılması gerekenleri anlatıyoruz.

Kasko ve mali mesuliyet aynı şey değildir

Tekne kaskosu, teknenizin kendisine gelen zararı karşılar: çarpma, karaya oturma, yangın, fırtına, batma ve çoğu poliçede hırsızlık. Teminat bedeli genellikle teknenin sigorta değeri üzerinden belirlenir ve bu değerin gerçekçi olması çok önemlidir. Teknenizi olduğundan düşük değerle sigortalarsanız, kısmi hasarlarda bile eksik ödeme riski doğar; olduğundan yüksek göstermeniz ise fazladan prim ödemek dışında bir fayda sağlamaz, çünkü ödeme gerçek değer üzerinden yapılır.

Mali mesuliyet sigortası ise tamamen farklı bir riski kapsar: sizin üçüncü kişilere verdiğiniz zararı. Manevra sırasında yan bağlı tekneye çarpmak, pontona hasar vermek, yakıt sızıntısıyla çevre kirliliğine yol açmak ya da teknenizdeki bir olay sonucu başkasının yaralanması bu kapsama girer. Marinaların zorunlu tuttuğu teminat genellikle budur, çünkü marinayı ve diğer tekneleri korur. Yalnız mali mesuliyet poliçeniz varsa, kendi tekneniz batsa bile sigortadan bir ödeme almazsınız. Bu ayrımı bilmeden "sigortam var" demek, çoğu zaman yanıltıcıdır.

Poliçedeki kritik maddeler

Poliçeyi dosyalamadan önce dört maddeye bakmak gerekir. Birincisi sefer sahası: poliçeniz teknenin hangi coğrafi sınırlar içinde kullanılacağını yazar. Marmara için düzenlenmiş bir poliçeyle Yunan adalarına geçmek, hasar anında teminatın tamamen devre dışı kalması anlamına gelebilir. Sahanızı değiştirecekseniz önceden poliçeyi genişletmeniz gerekir ve bu genellikle küçük bir ek primle mümkündür.

İkincisi muafiyet: her hasarda sizin üzerinizde kalan tutar. Yüksek muafiyetli poliçeler düşük prim gösterir ama küçük hasarlarda sigortadan hiçbir şey alamazsınız. Üçüncüsü kullanım amacı: tekne özel kullanım için mi, ticari (kiralama, tur) için mi sigortalı? Özel kullanım poliçesiyle ticari faaliyet yapmak, hasar reddinin en yaygın sebeplerinden biridir. Dördüncüsü ekipman ve kişisel eşya: elektronik cihazlar, şişme bot, dıştan takma yardımcı motor ve kişisel eşyalar çoğu poliçede ayrıca beyan edilmediği sürece kapsam dışındadır.

Primin belirleyicileri

Prim tutarını teknenin değeri, yaşı, türü ve sefer sahası belirler; bunlara kullanıcının deneyimi ve hasar geçmişi eklenir. Burada tekne sahiplerinin çoğunun bilmediği nokta şudur: düzenli bakım kaydı, bazı sigortacılar için prim ve hasar değerlendirmesinde dikkate alınan bir unsurdur. Teknenin yıllık bakımlarının yapıldığını, yangın tüpünün ve can salının periyodik muayeneden geçtiğini belgeleyebilmek, hem poliçe yenilemede hem de hasar sonrası süreçte işinizi kolaylaştırır. Bakımların hangi aralıkla yapılması gerektiğini tekne bakım takvimi yazımızda bulabilirsiniz.

Hasar anında ne yapılmalı

Bir olay yaşandığında atılacak adımların sırası, ödemenin yapılıp yapılmayacağını doğrudan etkiler. Önce can güvenliği sağlanır ve gerekiyorsa yardım çağrılır. Ardından, mümkün olan en kısa sürede sigorta şirketine bildirim yapılır; pek çok poliçede bildirim için süre sınırı vardır ve bu süre aşıldığında teminat tartışmalı hale gelir. Olay yerinin, hasarın ve çevre koşullarının fotoğraflanması, sonraki ekspertiz sürecinde en güçlü belgedir. Üçüncü kişiye zarar verildiyse karşı tarafla tutanak tutulmalı, tanık bilgileri alınmalıdır.

Onarıma, sigorta şirketinin eksperi hasarı görmeden başlamamak gerekir. İyi niyetle yapılan erken onarım, hasarın boyutunun belgelenememesine ve ödemenin düşmesine yol açabilir. Onarımı yapacak ustayı seçerken de belgeli çalışan, fatura kesen ve yaptığı işi yazılı tanımlayan birini tercih etmek önemlidir; sigorta süreci belgeyle yürür. Bölgenizdeki ustaları usta rehberinden inceleyebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

En yaygın hata, poliçeyi okumadan yenilemektir. Teknede yapılan değişiklikler, eklenen ekipmanlar ve kullanım biçimindeki farklılıklar poliçeye yansıtılmazsa, hasar anında kapsam dışı kalma riski doğar. İkinci yaygın hata, yalnız fiyata bakarak poliçe seçmektir; muafiyet, sefer sahası ve ekipman teminatı karşılaştırılmadan yapılan fiyat kıyası anlamsızdır. Üçüncüsü, belgeleri teknede ya da dağınık biçimde saklamaktır: poliçe, ruhsat ve muayene belgelerinin süreleri takip edilmediğinde, en çok ihtiyaç duyulan anda süresi dolmuş bir evrakla karşılaşılır.

Naviva uygulamasında belgelerin son geçerlilik tarihleri kaydedilir ve süre dolmadan önce uyarı gönderilir; sigorta poliçesi yenilendiğinde maliyeti doğrudan gider kaydına düşer. Böylece hem süre takibi hem de yıllık maliyet tablosu kendiliğinden oluşur.